Het Shared Space concept
Shared Space een denkwijze en een werkwijze die bijdraagt de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren.Een zichtbare uitwerking daarvan is bijvoorbeeld een straat zonder borden, verkeerslichten en zebrapaden, waar voetgangers, fietsers en automobilisten samen de ruimte delen. In zo'n gemeenschappelijk gebruikte ruimte wordt de automobilist een geïntegreerd onderdeel van de maatschappelijke en culturele context, en het gedrag (zoals snelheid) wordt bepaald door doodgewone gedragsnormen.
Al zo'n 15 jaar lang was Hans Monderman, in januari 2008 veel te vroeg gestorven, bezig een andere kijk op onze wegen, straten en pleinen te ontwikkelen. Lange tijd vond hij weinig gehoor, maar met de uitvoering van het Europese Shared Space-project onder leiding van de provincie Fryslân bleek deze nieuwe aanpak overal ter wereld in vruchtbare aarde te vallen.
Zeven partners in vijf landen rond de Noordzee werkten tussen 2004 en 2008 de nieuwe filosofie en uitgangspunten voor het ontwerpen, het beheer en het onderhoud van straten en openbare ruimten verder uit. Elke partner realiseerde ook een pilotproject.
Shared Space vormt een goed uitgangspunt om verkeersveiligheidsvraagstukken aan te pakken, oplossingen te vinden voor scheidingen binnen een gemeenschap, verkeersopstoppingen concreet aan te pakken en de economische vitaliteit van straten en openbare ruimtes te stimuleren.
Maar Shared Space is meer dan alleen wat eenvoudige ontwerptechnieken. Het is een innovatieve benadering van het hele proces van plannen, ontwerpen en beslissingen nemen, met als resultaat dat er nieuwe structuren ontstaan voor de gemeentelijke organisatie en de betrokkenheid van burgers en andere belanghebbenden.
Vandaar de openingszin: "Shared Space een denkwijze en een werkwijze die bijdraagt de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren". Zonder die kwaliteit komen elementaire behoeften van mensen - zowel van individuele burgers als van de groepen die zij samen vormen - in het gedrang.
Kort gezegd: het gaat bij Shared Space om de mensruimte, in tegenstelling tot de sectorruimte (bijvoorbeeld de verkeersruimte). Een tekort aan mensruimte betekent niet alleen een directe beperking van persoonlijke levenskwaliteit, maar bemoeilijkt ook het functioneren van de pluralistische samenleving van vrije en verantwoordelijke burgers. Juist die pluralistische samenleving vormt de ideële en economische grondslag van ons maatschappelijk bestel. Voldoende openbare ruimte van voldoende kwaliteit is onmisbaar voor levende cultuur van vrije en verantwoordelijke burgers.
Al met al gaat het bij Shared Space dus om het bevorderen van:- een publiek domein in fysieke zin, dat mogelijkheden biedt voor de ontwikkeling van vrije en verantwoordelijke burgers die betrokken zijn bij elkaar en hun fysieke omgeving;
- nieuwe strategieën die het burgers in allianties met professionals mogelijk maken hun betrokkenheid ten aanzien van de kwaliteit van hun ruimtelijke omgeving vorm en inhoud te geven